Μια διεπιστημονική ομάδα ερευνητών του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας (Εργαστήριο Αρχαίου DNA, ΙΜΒΒ) του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), σε συνεργασία με ειδικούς από ποικίλα επιστημονικά πεδία, ρίχνει φως σε ένα από τα πιο συναρπαστικά κεφάλαια της αρχαιότητας: τον αρχαίο ελληνικό αποικισμό. Η μελέτη τους, στο πλαίσιο του έργου «αποικία», με τίτλο «Γενετικές σχέσεις μεταξύ της αρχαίας ελληνικής αποικίας της Αμβρακίας και της μητρόπολής της», δημοσιεύθηκε στο κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό Genome Biology και αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο η ανθρώπινη κινητικότητα διαμόρφωσε τον αρχαίο ελληνικό κόσμο.

Ομάδα επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, και το Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας, σε συνεργασία με ερευνητικά ιδρύματα από την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και την Ινδία, αποκάλυψε έναν μέχρι σήμερα άγνωστο ρόλο της αλβουμίνης, της πιο άφθονης πρωτεΐνης στο ανθρώπινο αίμα, στην προστασία έναντι μιας σπάνιας και συχνά θανατηφόρας μυκητιακής λοίμωξης που ονομάζεται μουκορμυκητίαση. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό Nature.

Αστρονόμοι που χρησιμοποιούν το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble της NASA καταγράφουν για πρώτη φορά εικόνες καταστροφικών συγκρούσεων αστεροειδών σε άλλο πλανητικό σύστημα — μια μοναδική ανακάλυψη για τον τρόπο σχηματισμού και εξέλιξης των πλανητών. Τα νέα δεδομένα προέρχονται από παρατηρήσεις του κοντινού άστρου Fomalhaut, το οποίο βρίσκεται 25 έτη φωτός από τη Γη. Η σχετική μελέτη δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο έγκριτο περιοδικό Science.

Η ομάδα Μοριακής Εντομολογίας του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του ΙΤΕ (ΙΜΒΒ-ΙΤΕ), με επικεφαλής τον Γιάννη Βόντα, Καθηγητή στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, έχει μακροχρόνια παράδοση στην πρωτοποριακή έρευνα και στην ανακάλυψη και διερεύνηση των μοριακών μηχανισμών ανθεκτικότητας σε εντομοκτόνα. Σε μελέτη η οποία δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications, η ομάδα, με τις Δρ. Σοφία Μπαλάσκα και Δρ. Λίντα Γρηγοράκη ως κύριες συγγραφείς, σε συνεργασία με τη Σχολή Τροπικής Ιατρικής του Λίβερπουλ, ανακάλυψε έναν νέο μηχανισμό πολλαπλής μεταβολικής ανθεκτικότητας στο κουνούπι Anopheles gambiae απέναντι σε σημαντικά για τη δημόσια υγεία, δραστικά εντομοκτόνα.

Στην αναγνωρισμένη λίστα Ερευνητών με την υψηλότερη Επίδραση παγκοσμίως, του Clarivate Analytics για το 2025, συγκαταλέγονται οι καθηγητές Αλέξανδρος Σταματάκης, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας Υπολογιστικής Βιοποικιλότητας στο Ινστιτούτο Πληροφορικής του ΙΤΕ, και Αθανάσιος Νένες, Αντεπιστέλλων Ερευνητής του Ινστιτούτου Επιστημών Χημικής Μηχανικής του ΙΤΕ και Συντονιστικό μέλος του Κέντρου Μελέτης Ποιότητας Αέρα και Κλιματικής Αλλαγής. Η λίστα καταρτίζεται κάθε χρόνο, αναδεικνύοντας ερευνητές των οποίων οι επιστημονικές δημοσιεύσεις ανήκουν στο κορυφαίο 1% στο πεδίο τους διεθνώς, και αποτελεί σημαντική τιμητική διάκριση.

Πρόσφατη δημοσίευση στο περιοδικό Astrophysical Journal Letters: Νέα ευρήματα από μια διεθνή ομάδα αστροφυσικών, με βάση τα δεδομένα που συλλέχθηκαν από τον διάσημο δορυφόρο IXPE της NASA, αποκάλυψαν τον μηχανισμό που δημιουργεί τη φωτεινή ακτινοβολία ακτίνων Χ, η οποία σχετίζεται με τους εξαιρετικά ισχυρούς πίδακες πλάσματος που ξεπηδούν από υπερμαζικές μαύρες τρύπες.

Tο Διεθνές Συνέδριο Νευροεπιστημών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας (ΕΜΒΟ), με τίτλο «Κυτταρική Βιολογία του Νευρικού Συστήματος», διεξάγεται 5-8 Μαΐου 2025, στο ξενοδοχείο Fodele Beach, στην Κρήτη, με την ενεργό συμμετοχή και συνδιοργάνωση του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του ΙΤΕ.

Ο Δρ. Μιχαήλ Κοτσυφάκης έλαβε μια εξαιρετικά τιμητική ερευνητική χορηγία από το Human Frontiers Science Program (HFSP) 2025, με στόχο τη μελέτη της οικο-επιδημιολογικής δυναμικής των παθογόνων που μεταδίδονται μέσω κροτώνων, με έμφαση στον ιό του Αιμορραγικού Πυρετού Κριμαίας-Κονγκό (CCHFV). Το χρηματοδοτούμενο έργο θα λάβει συνολικά 1,5 εκατομμύριο δολάρια για τρία χρόνια.

Το βραβείο 1ης θέσης σε διεθνή διαγωνισμό αναγνώρισης συναισθήματος μέσω ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος (EEG) απέσπασε ερευνητική ομάδα του Πολυτεχνείου Κρήτης, του ΕΛΜΕΠΑ και του Ινστιτούτου Πληροφορικής του ΙΤΕ.